نهادینه شدن فرهنگ گفتمان؛اصل ضروری امروز

بنا داشتم مدتی وبلاگ نویسی را رها کنم تا زمان بیشتری برای مطالعه بگذارم.چونکه دیدم با ادامه این روند در حال شبیه شدن به سخنرانانی می شوم که فقط حرف می زنند و عمل را….به دوستانم می گویم بخوانید و بخوانید آن وقت …. اما دیدم نمی شود یا نمی توانم صرف نظر کنم در عین اینکه به دلیل مشغله درسی ای هم که دارم و باید تا حکم تعلیقی به دستم نرسیده دفاع کنم،ناگزیر از این به بعد کمتر به روز می شوم که پیشاپیش معذرت.

در طی این چند روز ،با تجربه ای که از دنیای مجازی و بحث ها و وبلاگ ها به دست آوردم و بر اساس یافته های شخصی خودم از دنیای حقیقی و بودن با سایر عقیده ها و در کنار سایر افراد جامعه ، به نتایجی رسیدم یا به عبارتی نکاتی به ذهنم رسید که دوست داشتم با سایر دوستان هم در میان بگذارم تا اگر اشتباه هستند و آنچه که دریافته ام و نتیجه گیری کرده ام نادرست اند،آنها را اصلاح کنم واگر هم که درست هستند و کلامی منطبق با منطق اند که چه بهتر،در میان گذاردن تجربه ای روشن است و امید که راهگشا.مطالب را دسته بندی کرده تا هم در ذهن خوب جای گیرند و هم چیزی از قلم نیفتد.پیشاپیش عذرخواهی اگر طولانی باشد.

1) نهادینه نشده فرهنگ گفتمان در بین ما ایرانیان:در طی این مدت به خوبی دریافته ام که آنچه که باعث شده به ابزارآلاتی مانند چوب و چماق روی آورده شود نه تنها خودخواهی و منش دیکتاتوری است که نداشتن حافظه گفتگو نیز می باشد! وقتی می بینم در محیط وب،دوستانی هستند که بیش از نیمی از نظراتشان را قبول دارم وتنها با بخش هایی از آن مخالفم آنچنان به هر اسباب و اصراری دست می یازند تا حرف خود را به کرسی بنشانند و از هیچ اهانتی هم فروگذار نمی کنند ،با خود به این نتیجه می رسم که این دوستان که اهل دانش و فضل اند و همیشه سرشان در کتابها و سیر در اندیشه،اینگونه با مخالفان اندیشه های خود رفتار می کنند پس دیگر چه انتظاری می توان داشت از انها که نه تنها یک برگ کتاب نخوانده اند که هرچه دارند همان است که در گوششان فرو برده شده و طوطی وارتکرار می کنند! و در نهایت به این اندیشه خود ایمان می آورم که مشکل ما ،پذیرفتن و تاثیرگرفتن رفتار حاکمانمان است که همانند آنها و تنها در مقیاسی کوچکتر هر کس به سهم خودش ،یک دیکتاتور است.

2)  قصد من از ایجاد و نوشتن این بلاگ ،نقد کردن جنبش و این حرکت سبز و در رابطه با آن رفتار حاکمیت بود و هست.در این رابطه ام تنها به بیان نظرات خودم پرداختم و کسی را مجبور به پذیرفتن آنچه که می گویم نکرده ام.دوستان خود لطف دارند و با تایید نظرات بنده ،من را به این باور می رسانند که در کجای اندیشه دوستان قرار گرفته ام و اگر هم احیاناً مخالفی داشتم ،سعی نکرده ام حرف خود را به او بقبولانم.زیرا که اعتقاد دارم هرکس می بایست نظر خودش راداشته باشد.می گویم و قبلاً هم بارها گفته ام که اگر ما می خواهیم صدای همه شنیده شود،اگر این حاکمیت تک صدایی را رد می کنیم و خواهان دموکراسی هستیم،اول می بایست از خودمان شروع کنیم و سعی مان بر آن باشد که قواعد بازی را از اکنون تمرین کنیم!اگر ما اکنون خواهان شنیدن صدایمان هستیم پس باید تحمل شنیدن نظرات دیگران را نیز داشته باشیم!اگر غیر از این کنیم چه تضمینی وجود دارد که فردا روزی که این حرکت به بار نشست دوباره همان رفتارها و خفه کردن صداها تکرار نشود؟بهتر است کمی با منطق جلو رویم و تنها ادعای آزاد اندیشی نداشته باشیم.و در عمل آن را نشان داده و تمرین کنیم!

3)  در این چند روز در رابطه با دین با نظرات متناقضی روبرو ایم.بر اساس تنوع و تکثر آراءی که در این حرکت وجود دارد هرکس نظر و عقیده متفاوتی دارد.عده ای قایل به جدایی این دو هستند،عده ای هنوز به اصلاح در این چهارچوب عقیده دارند ،وعده ای هم هستند که از اساس با مذهب رابطه ای ندارند و دیدگاه متفاوتی به زندگی .در قبال این دوستان و یا حتی خودم که در کنار این جنبش در حال زندگی هستند و بنا دارند این حرکت امید را دنبال کنند به نتیجه ای رسیده ام که مایلم شما نیز بدانید:من این حرکت سبز را ،یک تحول فکری و اندیشه ای می دانم و آغاز یک حرکت،نیاز به رشد و بالغ شدن و بزرگ شدن دارد و اکنون بیش از هر چیز دیگری نیازمند بارور ساختن اندیشه ها است!هر نوع پیشی گرفتن از زمان و زود قضاوت کردن و عمل نکردن بر مبنای شرایط جامعه و جلوتر از زمان حرکت کردن تنها نتیجه ای که عاید نمی کند به حاکمیت در آوردن این حرکت است! جدایی دین از سیاست،همراهی این دو با هم و افراط بیشتر برچیدن مذهب از این سرزمین نتایجی هستند که باید بگذاریم تفکر جمعی جامعه به آن برسد!هنوز بیش از نیمی از جامعه بر این اعتقاد نیستند که این حرکت سبز درست است با اشتباه!آن وقت گمان می برید مطرح شدن پاک کردن مذهب از ذهن این مردمان چه نقشی در این جنبش ایفا می کند؟اگر دوستان گمان بر این دارند که این حرکت در راستای آن چیزی است که خواهان آن اند پس پیشنهاد می کنم که کمی واقع نگر تر،عاقبت اندیشانه تر به جریانات نگاه کنند و با قضایا برخورد.جلوتر از زمان پیش رفتن بدون آنکه بر آگاهی این مردم سرمایه گذاری شود ره به جایی نمی برد.و اما اگر دوستانی هستند که با این جریان مخالف اند و آن را در راستای اهداف خود نمی بینند و در این حین از حاکمیت فعلی نیز چندان راضی نیستند پیشنهاد می کنم روش کاری خود را کمی با اعتدال و نرمخویی همراه کنند که اگر بر این عقیده اند که درست می اندیشند گمان می کنم با رفتار مناسب سریعتر پیشرفت می کنند و به اهداف خود که روشنگری است دست می یابند و الا با رفتاری غیر از این ،همان خوی دیکتاتوری و استبدادی با این گونه رفتارها در ذهن تکرار می شود که شما نیز مانند انهایید.

4) در رابطه با پست قبلی،عده ای دوستان بر من خرده گرفتند که چرا ایرانیان را مشتاق به اسلام بیان کردید که با آغوش باز با آن برخورد کرده و آن را پذیرفتند و این دروغی آشکار است و حرفی ناصواب.در پاسخ به این دوستان من دو نکته را عرض می کنم:1)آیا به نظر نمی رسد پایین آوردن درجه و اعتبار علمی شهید مطهری در حد یک مبلغ مذهبی!!کمی بی انصافی باشد!؟2)من تاریخ طبری و ابن خلدون را نیز مطالعه کردم،حرف شما نیز درست است و به راه افتادن حمام خون ومقاومت ایرانیان در مقابل عرب وحشی حمله گر نیزرا نمی توان انکار کرد.اما این در رابطه با برخورد با عرب بود اما آن هنگام که اندیشه اسلام را شنیدند اینگونه رفتار نکردند! من چند منبع ذکر می کنم خود در آن مطالعه کنید شاید من را مقصر ندانید!.

1-تاریخ سیاسی ساسانیان،نوشته محمد جواد مشکور

2-یک سال در میان ایرانیان ؛پروفسور ادوارد براون،برگردان ذبیح الله منصوری

5)و یک مطلب دیگر راجع به نفس اسلام .در این چند مدت دیده ام اصرار دوستان را مبنی بر اینکه اسلام فلان است فلان ،احکامش این چنین است و پیامبرش یک فقط به کشتار می اندیشید و به طور کلی از این صحبت ها:در پاسخ به این دوستان:اولاً اینکه با این بحث ها به کجا قصد رفتن دارند!؟مقصود از این بحث ها چیست؟اگر دلشان به حال نااگاهی این مردم سوخته و این جنبش که در نکته سوم گفته ام الان زمان مناسبی نیست!و این کار یک حرکت افراط آمیزی بیش نیست واین حرکت زیبای سبز را به نابودی می کشاند!.دوماً دوستان من را متهم به تعصب ورزی به اسلام می کنند در حالیکه خود متعصبانه تر رفتار می کنند.همه قصد من این است که این حرکت سبز به جایی برسد که هرکس آزادانه حرف خود را بزند بدون توهین به نظرات دیگران!با اینگونه برخورد که باز همان میشود که هستیم!که تاب تحمل یک کلام حرف مخالف که نه منفاوت را نداریم! سوم اینکه من اسلام را این گونه شناختم که خدایش دین را اجباری برایم ندانسته،در کتاب آسمانی اش گفته سخن های گوناگون را بشنو و بهترین را برگزین،پیامبرش 1ساعت تفکر را بهتر از 70 سال عبادت برایم دانسته و مرا به کسب علم تشویق کرده حتی اگر در چین، علی اش از جهل عرب آن روزگار سر در چاه فرو می برد!بعد گذشت این همه سال ،عرب هنوز جاهل است آنگاه وحشی بازی آنها را در حمله به ایران به نام اسلام می گذارید!عرب تازه مسلمان شده ای که تازه دست از زنده به گور کردن دخترانشان برداشته اند!من ذات اسلام را اینگونه یافتم و شما ذات آن را در جهت میل خود!پس من را متهم به تعصب نکنید که خود متعصب تر هستید.هرکسی از ظن خود شده است یار این دین!!ذات دین و ذات بشر را اینگونه می گویم!

6)گمان می کنم هدف تک تک دوستانی که در این راه سبز قدم گذاشته اند و با آن همراه شده و با غمهایش اشک می ریزند و به پیروزی هایش خشنود،و در این راه هزینه می پردازند این است که همگی خواهان حاکمیت آزادی و برابری اند!همگی حاکمیتی می خواهند که اصول دموکراسی و حاکمیت مردم در آن اعمال شود،نه تنها عده ای و بر این نیز واقف اند چرا که خود در تمامی راهپیمایی ها شاهد بودم،احترام به نظر همه حتی مخالف و فرصت ابراز بیان.پس نگذاریم این حرکت تازه شکل گرفته با آلوده شدن به افراط و تفریط هایی نا بجا به دست خودمان به انحراف کشیده و یا حتی از بین برود.این حرکت و ادامه آن نیازمند صبوری و آگاهی است.جلوتر از زمان حرکت کردن بدون توجه به حال و شرایط و تنها با نگاه آرمانی،ما را دوباره به تجربه 30سال گذشته باز می گرداند.کمی سنجیده تر،واقع بینانه تر و آگاهانه تر قدم بگذاریم وبه اقتضای زمان و آنچه که طلب می کند حرکت کنیم.(در این رابطه در آینده بیشتر توضیح خواهم داد).

*پاورقی:لازم دیدم این را به دوستان عزیزم متذکر شوم که من به شخصه هیچ اصراری بر وجود و اجبار اسلام در ایران ندارم و اگر اینگونه از اسلام گفتم نه فقط برای دفاع از نظر شخصی خودم که برای حفظ این حرکت سبز به اندازه توان خودم هستم.من بر این اعتقادم با تحقیر و توهین کردن نظران و عقاید دیگران،و سعی در به کرسی نشاندن آن راه درستی برای پیشبرد مقاصدمان نیست و این روند را به ضرر این حرکت سبز می دانم.من نه به آن دوستانی که نظرم را قبول ندارند توهین کردم و نه می کنم و نه اصراری بر درستی حرف خود.تمام تلاش ما باید برای رسیدن به جامعه ای باشد که هرکس آزادانه حرف خود را بزند!این افراط و تفریط ها اگر اینگونه ادامه یابد ما را دوباره بازمیگرداند به اعدامهای انتقام جویانه و عکس العمل های استبدادگرایانه!راه را بیراه نرویم.